De ziekte van Cushing (PPID) bij paarden: Oorzaken, symptomen en behandeling
- 20 feb. 2025
In de afgelopen jaren is het aantal oudere paarden flink toegenomen. Tussen 2010 en 2020 steeg het aantal paarden ouder dan 15 jaar met bijna 40%, vooral door betere zorg. Daardoor komen ouderdomsziekten zoals PPID (Pituitary Pars Intermedia Dysfunction) steeds vaker voor. In deze blog leggen we uit wat PPID is en hoe je het kunt herkennen en behandelen.
Wat is de ziekte van Cushing?
PPID is een hormonale aandoening die vooral voorkomt bij oudere paarden. Het is gerelateerd aan de vroegtijdige veroudering van een klier in de hersenen van het paard: de Hypofyse. Hierdoor kunnen paarden last krijgen van verschillende gezondheidsproblemen.
Omdat de ziekte langzaam ontstaat, kunnen de eerste symptomen pas na maanden of jaren zichtbaar worden. Dit maakt het extra belangrijk om alert te zijn op signalen en op tijd een dierenarts in te schakelen.
Hoe vaak komt PPID voor?
PPID komt voor bij ongeveer 21% van de paarden ouder dan 15 jaar en bij wel 40% van de paarden boven de 30. Hoewel het vaker bij oudere paarden voorkomt, kunnen jongere paarden het ook krijgen. Er is geen specifiek ras dat vatbaarder is, maar pony’s lijken het vaker te hebben, simpelweg omdat ze ouder worden dan veel andere paarden.
Wat veroorzaakt PPID?
Normaal gesproken zorgen bepaalde delen van de hersenen ervoor dat hormonen in balans blijven. Bij PPID raakt dit systeem verstoord, waardoor een klier in de hersenen te veel hormonen aanmaakt. Dit kan leiden tot een breed scala aan gezondheidsproblemen, zoals een verzwakt immuunsysteem en problemen met de stofwisseling.
Welke symptomen horen bij PPID?
De symptomen van PPID verschillen per paard en worden vaak pas laat herkend. Dit zijn de meest voorkomende tekenen:
- Veranderde vacht (in 70% van de gevallen): Het paard verhaart slecht of krijgt een langere, krullerige vacht.
- Hoefbevangenheid (in 49% van de gevallen): Ontsteking in de hoeven, wat veel pijn veroorzaakt.
- Spierverlies (in 49% van de gevallen): Vooral op de rug, waardoor het paard een ingevallen uiterlijk krijgt.
- Lusteloosheid (in 41% van de gevallen): Het paard is minder energiek en lijkt somber.
- Meer drinken en plassen (in 32% van de gevallen): Soms ook in combinatie met overmatig zweten.
- Evenwichtsproblemen (in 21% van de gevallen): In ernstige gevallen kan het paard moeite hebben met bewegen of zelfs last krijgen van ‘in slaap vallen’ terwijl het staat.
Omdat PPID het immuunsysteem verzwakt, hebben paarden met deze aandoening ook vaker last van infecties, zoals hoefzweren en huidproblemen.
Hoe vaak wordt PPID vastgesteld?
Omdat de ziekte zich langzaam ontwikkelt, is een vroege diagnose lastig. Een dierenarts kan op basis van uiterlijke kenmerken een vermoeden hebben van PPID. Om dit te bevestigen, kan een bloedtest worden gedaan om het niveau van bepaalde hormonen te meten. Soms zijn extra testen nodig om zekerheid te krijgen.
Hoe wordt PPID behandeld?
Er is geen genezing voor PPID, maar met de juiste behandeling kunnen de symptomen worden verminderd. Het meest gebruikte medicijn is Pergolide, dat helpt om de hormoonbalans te herstellen. Dit medicijn moet levenslang dagelijks worden gegeven. Regelmatige controle door de dierenarts is belangrijk om de dosering aan te passen en de gezondheid van het paard te blijven volgen.
Wat kun je zelf doen?
Naast medicatie helpt een goede verzorging om de kwaliteit van leven van een paard met PPID te verbeteren. Denk aan:
- Voeding aanpassen: Minder suiker en zetmeel om hoefbevangenheid te voorkomen. Geef vooral ruwvoer zoals hooi.
- Vachtverzorging: Als het paard moeite heeft met verharen, kan scheren in de zomer helpen om oververhitting en huidproblemen te voorkomen.
- Infecties voorkomen: Regelmatige hoefverzorging, gebitscontroles en een goed ontwormings- en vaccinatieprogramma helpen om ziektes te voorkomen.
- Voedingssupplementen: Supplementen zoals Audevard Immuno RS en Audevard Ekycush Control kunnen het immuunsysteem ondersteunen en bijdragen aan het welzijn van het paard.
Conclusie
PPID is een veelvoorkomende ziekte bij oudere paarden, maar met de juiste zorg en behandeling kunnen deze paarden nog jarenlang een goed leven hebben. Door alert te zijn op symptomen en tijdig een dierenarts in te schakelen, kun je veel problemen voorkomen.
Twijfel je over de gezondheid van je paard? Neem dan altijd contact op met een dierenarts.
Deze blog is geschreven in samenwerking met Audevard.