Lijnzaad koken of niet?

Wat is lijnzaad?

Lijnzaad zijn de zaden van de vlasplant (Linum usitatissimum). Vlas wordt al eeuwen gebruikt voor het maken van linnen, maar tegenwoordig kennen veel paardenhouders het vooral als stalbedekking en als voedzaam supplement.

Traditioneel wordt lijnzaad ingezet om de spijsvertering te ondersteunen. Het vormt een beschermend laagje over de maag- en darmwand, helpt de darmen gezond te houden en vergemakkelijkt de stoelgang doordat het veel vocht opneemt. Daarnaast is lijnzaad rijk aan lignanen: plantaardige stoffen met natuurlijke antischimmel-, antibacteriële en antivirale eigenschappen.

Lijnzaad is verkrijgbaar in verschillende vormen, zoals olie, gemalen zaad, brokjes of vlokken. Elke vorm heeft zijn eigen voordelen: olie bevat veel omega 3-vetzuren, terwijl de hele of gemalen zaden ook extra vezels leveren.

Lijnzaad en blauwzuur

Misschien heb je wel eens gehoord dat lijnzaad giftig kan zijn voor paarden als het niet gekookt wordt. Dit verhaal heeft te maken met een stof in lijnzaad genaamd cyanogene glycosiden, beter bekend als blauwzuur. Deze stof komt overigens ook voor in andere planten en vruchten, zoals pitten van steenvruchten (zoals appel, kers en abrikoos), Vlierbessen & Cassave

In zeer grote hoeveelheden kan blauwzuur schadelijk zijn en leiden tot klachten zoals ademhalingsproblemen, een vergrote schildklier of zelfs hartstilstand.

Hoeveel is veilig voor een paard?

Om een idee te geven: bij mensen ligt de dodelijke dosis blauwzuur rond 1 mg per kilo lichaamsgewicht. Voor een paard van 500 kilo zou dat neerkomen op ongeveer 500 mg blauwzuur. Lijnzaad bevat gemiddeld 370 mg blauwzuur per kilo zaad. Theoretisch zou een paard dus ruim 1,3 kilo ongekookt lijnzaad in één keer moeten eten om in de gevarenzone te komen.

Vroeger werd lijnzaad soms in zulke grote hoeveelheden gevoerd, vandaar dat men het toen altijd kookte. Tegenwoordig is de aanbevolen hoeveelheid veel lager: maximaal 120 gram per dag. Dat komt neer op slechts ongeveer 45 mg blauwzuur — ruim onder de gevaarlijke grens. Bij deze hoeveelheid is er geen risico op vergiftiging.

Bovendien beschikt het paardenlichaam over het enzym rhodanese, dat blauwzuur afbreekt. Het stapelt zich dus niet op, waardoor lijnzaad ook langdurig veilig gegeven kan worden.

Koken van lijnzaad

Alleen wanneer je grotere hoeveelheden wilt voeren, is koken aan te raden. Door lijnzaad 20 tot 30 minuten te koken, verdwijnt ongeveer 95% van het blauwzuur. Na het koken verandert de structuur: er ontstaat een slijmerige substantie die vaak extra goed werkt voor de darmwerking.

Voordelen van lijnzaad voor paarden

• Ondersteunt de spijsvertering en een gezonde darmflora

• Beschermt de maagwand

• Bevordert een glanzende vacht door het hoge gehalte aan omega 3-vetzuren

• Werkt licht laxerend bij harde mest

• Bevat natuurlijke antioxidanten en lignanen

Praktische tips

• Voer lijnzaad altijd naast voldoende ruwvoer

• Kies voor olie als je vooral de vacht en huid wilt ondersteunen

• Gebruik gemalen of gebroken lijnzaad als je de vezels wilt benutten, hele zaden verteren paarden minder goed

• Begin met een kleine hoeveelheid en bouw dit langzaam op

Heb je nog vragen over dit onderwerp of wil je een persoonlijk advies? Neem dan gerust even contact met ons op, we helpen je graag!